HReports | Ochrona przedemerytalna – nowa uchwała Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy uchwałą z 30 września 2025 r. wypowiedział się na temat zastosowania przepisu art. 39 Kodeksu pracy gwarantującego ochronę przed zwolnieniem pracowników w okresie przedemerytalnym. W sprawie chodziło o to, czy zakaz wypowiedzenia dotyczy również zatrudnienia na podstawie umowy terminowej w przypadku, gdy jej obowiązywanie kończy się przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego.
Ostatecznie Sąd Najwyższy uznał, że ochrona wynikająca z kodeksu pracy dotyczy również takiej umowy a pracownik objęty ochroną przedemerytalną nie może zostać zwolniony niezależnie od rodzaju zawartej umowy, czy długości jej trwania.
Uchwała potwierdza zakres ochrony pracowników w wieku przedemerytalnym i rozwiewa wątpliwości w zakresie zastosowania przepisu art. 39 Kodeksu pracy.
Dodatki wyłączone z minimalnego wynagrodzenia
Trwają prace nad nową ustawą dotyczącą minimalnego wynagrodzenia. Zmiany wynikają z potrzeby wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej.
Projekt zakłada, że z zakresu minimalnego wynagrodzenia będą stopniowo wyłączane dodatkowe elementy wynagrodzenia tj. dodatki funkcyjne, inne dodatki oraz premie i nagrody. Zdarza się, że składnikami tymi obecnie doprowadza się do osiągania minimalnego wynagrodzenia za pracę. Docelowo składniki te mają nie wpływać na wysokość minimalnego wynagrodzenia – wynagrodzenie „podstawowe” bez dodatków będzie musiało być równe co najmniej wynagrodzeniu minimalnemu.
Zgodnie z ostatnimi zapowiedziami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej terminy wprowadzenia wyłączeń będą wydłużone. Zgodnie z zapowiedziami:
- dodatek funkcyjny ma zostać wyłączony z zakresu od 01.01.2027 r.,
- inne dodatki mają zostać wyłączone z zakresu od 01.01.2028 r.,
- premie i nagrody mają zostać wyłączone z zakresu od 01.01.2029 r.
https://legislacja.gov.pl/projekt/12388700/katalog/13077189#13077189
Rządowy projekt dotyczący kontroli zwolnień lekarskich już w Sejmie
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1856) przewiduje istotne zmiany w zasadach korzystania ze zwolnień lekarskich i ich kontroli.
Najważniejsza nowość dotyczy możliwości wykonywania pracy u jednego pracodawcy w czasie zwolnienia lekarskiego od innego. Obecnie każda aktywność zawodowa w okresie zwolnienia skutkuje utratą prawa do zasiłku chorobowego. Po zmianach ubezpieczony, który ma kilka miejsc pracy, będzie mógł, na swój wniosek, pozostać aktywny zawodowo w jednym z nich, jeśli rodzaj wykonywanej pracy nie stoi w sprzeczności z celem zwolnienia i nie utrudnia procesu leczenia.
Rozwiązanie to ma na celu dostosowanie przepisów do współczesnego rynku pracy i sytuacji osób posiadających więcej niż jeden etat lub prowadzących różne formy zatrudnienia.
Projekt wpłynął do Sejmu 17 października 2025 r. (druk nr 1856); 28 października 2025 r. skierowano go do I czytania.
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=1856
Zawiniona utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy
Sąd Najwyższy uznał, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 3 k.p. jest dopuszczalne tylko w razie zawinionej utraty formalnych uprawnień prawnie wymaganych do wykonywania danego zawodu – takich jak prawo jazdy kierowcy, dyplom lekarza czy poświadczenie bezpieczeństwa.
Nie dotyczy to sytuacji, gdy posiadanie określonych uprawnień wynika jedynie z decyzji pracodawcy, a nie z przepisów prawa. Wówczas ewentualne naruszenia mogą być oceniane w kontekście ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.), a nie utraty uprawnień zawodowych.
W wyroku podkreślono ponadto, że utrata uprawnień koniecznych do wykonywania danego zawodu, w rozumieniu kodeksu pracy, musi być stwierdzona orzeczeniem sądu lub decyzją właściwego organu, a nie tylko oceną pracodawcy.
Wyrok Sądu Najwyższego z 17.06.2025 r. w sprawie o sygn. akt I PSKP 15/25
https://sip.lex.pl/#/jurisprudence/523993207/1?directHit=true&directHitQuery=I%20PSKP%2015%2F25
Nowa wersja projektu ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy
Resort pracy przedstawił drugą wersję projektu nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Inspektorzy PIP zachowają nowe uprawnienie do stwierdzania istnienia stosunku pracy, gdy zatrudnienie na umowie zleceniu, dziele lub B2B odbywa się na warunkach właściwych dla stosunku pracy (art. 22 § 1 k.p.). Doprecyzowano jednak skutki takiej decyzji.
Od dnia doręczenia decyzji pracodawca będzie musiał zatrudniać osobę zgodnie z Kodeksem pracy i odprowadzać składki oraz podatek, nawet jeśli sprawa trafi do sądu. Obowiązki w odniesieniu do wcześniejszych okresów zostaną wstrzymane do momentu uprawomocnienia decyzji.
Według nowego projektu wydłużeniu ulegnie termin na odwołanie do okręgowego inspektora pracy z 7 do 14 dni, planowane jest także umożliwienie zawarcia ugody w sprawie, za zgodą Głównego Inspektora Pracy.
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12401602/katalog/13153003#13153003
AUTOR WPISU
E: maciej.pietrzycki@pl.Andersen.com
T: +48 509 995 269