Estoński CIT a wypłata zysku – jak prawidłowo ustalić podstawę opodatkowania
Jednym z istotnych zagadnień praktycznych w estońskim CIT pozostaje ustalenie podstawy opodatkowania przy dystrybucji zysku. W praktyce problem sprowadza się do pytania, czy podatek dochodowy pobierany od wspólnika należy obliczać od całej kwoty zysku netto przeznaczonego do podziału, czy też od kwoty pomniejszonej wcześniej o ryczałt należny po stronie spółki.
Opodatkowanie dystrybucji zysku w estońskim CIT
Reżim estońskiego CIT opiera się na odsunięciu momentu opodatkowania do czasu dystrybucji zysku. Podstawą opodatkowania w estońskim CIT jest m.in. zysk netto przeznaczony do wypłaty wspólnikom.
W przypadku ryczałtu od dochodów spółek podatek wspólnika może zostać pomniejszony o 70% bądź 90% kwoty stanowiącej iloczyn jego udziału w zysku i ryczałtu należnego od spółki. Taka konstrukcja pozwala na znaczne ograniczenie zobowiązania podatkowego po stronie wspólnika.
Właśnie przy tym mechanizmie pomniejszenia podatku wspólnika pojawiają się wątpliwości czy podatek należny od udziałowca powinien być kalkulowany od kwoty zysku brutto czy netto.
Skąd bierze się spór
W praktyce część podatników prezentowała podejście, że należy najpierw obliczyć ryczałt należny po stronie spółki, następnie pomniejszyć o niego kwotę przeznaczoną do wypłaty wspólnikom, a dopiero potem od tej niższej wartości obliczyć 19% PIT od dywidendy, dodatkowo stosując mechanizm odliczenia.
Organy podatkowe nie zgadzają się jednak z taką interpretacją przepisów i uznają, że skoro ustawodawca przewidział już specjalny mechanizm pomniejszenia PIT wspólnika o odpowiednią część ryczałtu należnego od spółki, to wcześniejsze obniżanie samej podstawy opodatkowania o ryczałt prowadziłoby do drugiego, dodatkowego pomniejszenia. Innymi słowy, ryczałt spółki byłby uwzględniany najpierw przy pomniejszeniu podstawy PIT, a następnie po raz drugi przy ustawowym odliczeniu od samego PIT.
Przy estońskim CIT nie stosuje się zatem dwuetapowego sposobu liczenia podatku od dywidendy. W klasycznym modelu najpierw płacony jest CIT przez spółkę, a potem podatek od dywidendy liczono od zysku pomniejszonego o ten CIT. W estońskim CIT ryczałt nie pomniejsza zysku przeznaczonego do podziału między wspólników.
Taką interpretacje prezentują obecnie zarówno sądy administracyjne jak i organy podatkowe (tak przykładowo w wyroku WSA w Bydgoszczy z 28.01.2025 r., sygn. I SA/Bd 733/24; wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2024 r., III SA/Wa 2479/23; interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 31 maja 2024 r., 0114-KDIP3-1.4011.319.2024.2.PT).
Jak prawidłowo liczyć podatek
W praktyce właściwa kolejność obliczeń powinna wyglądać następująco.
Najpierw należy ustalić kwotę zysku netto przeznaczonego do wypłaty wspólnikom na podstawie uchwały o podziale. To ta wartość stanowi punkt wyjścia dla ustalenia dochodu z tytułu podzielonego zysku po stronie spółki oraz jednocześnie podstawę do ustalenia PIT po stronie wspólnika.
Następnie spółka oblicza należny ryczałt od dochodów spółek od dochodu z tytułu podzielonego zysku. Dopiero w kolejnym kroku, na poziomie wspólnika, spółka jako płatnik oblicza 19% zryczałtowany PIT od kwoty zysku przeznaczonego do wypłaty, a następnie stosuje przewidziane ustawą odliczenie odpowiedniej części ryczałtu należnego od spółki.
Co w praktyce wynika z takiej wykładni
Przyjęcie, że podstawą PIT jest pełna kwota zysku netto przeznaczonego do wypłaty, ma bardzo konkretne skutki praktyczne.
Po pierwsze, spółka nie powinna pomniejszać dywidendy o estoński CIT już na etapie ustalania podstawy opodatkowania PIT. Jeżeli tak zrobi, ryzykuje zaniżenie podatku pobranego jako płatnik.
Po drugie, należy odróżnić samą kwotę przeznaczoną do podziału od kwoty netto, która finalnie trafi do wspólnika po pobraniu PIT. To nie będą te same wartości. Podstawa opodatkowania będzie wyższa – dopiero potem następuje pobór PIT i zastosowanie odliczenia.
To zagadnienie pokazuje, że przy estońskim CIT trzeba bardzo uważnie odczytywać przepisy, ponieważ rozwiązania znane z klasycznego modelu opodatkowania CIT najczęściej nie będą tu stosowane.
Nasze wsparcie
Oferujemy szerokie wsparcie w zakresie stosowania opodatkowania na zasadach estońskiego CIT, w tym:
- Weryfikacja spełnienia wymogów formalnych przy wejściu na ECIT;
- Kalkulacja obciążeń podatkowych przy wyborze opodatkowania na zasadach estońskiego CIT;
- Analiza wydatków i transakcji pod kątem powstania dochodu z ukrytych zysków czy też wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą;
- Bieżące doradztwa podatkowego.
Mamy nadzieję, że powyższe informacje okażą się dla Państwa pomocne. W razie pytań lub wątpliwości zachęcamy do kontaktu.
AUTORZY WPISU
E: elzbieta.kawala@pl.Andersen.com
T: +48 32 731 68 83
E: elzbieta.lis@pl.Andersen.com
T: +48 32 731 68 58
M: +48 664 948 038