CIT pod lupą – ulgi i preferencje | Ulga na prototyp, czyli podatkowa preferencja dla wdrożenia nowego produktu
W poprzednich wpisach z cyklu „CIT pod lupą – ulgi i preferencje” omawialiśmy preferencje podatkowe wspierające innowacyjność przedsiębiorstw takie jak ulga B+R czy ulga IP Box. Dziś przyglądamy się uldze, która często pojawia się na kolejnym etapie działalności – kiedy rezultat prac B+R zaczyna przechodzić z fazy koncepcyjnej do fazy produkcji próbnej i komercjalizacji.
Ulga na prototyp, której poświęcony będzie ten wpis, pozwala podatnikom dodatkowo odliczyć od podstawy opodatkowania część kosztów związanych z produkcją próbną nowego produktu oraz wprowadzeniem nowego produktu na rynek. Preferencja ta ma ograniczyć należności podatkowe na etapie pierwszego uruchomieniu produkcji i przygotowaniu produktu do sprzedaży.
Dla jakich podmiotów?
Z ulgi na prototyp mogą skorzystać podatnicy CIT uzyskujący przychody inne niż przychody z zysków kapitałowych, którzy ponoszą koszty związane z produkcją próbną nowego produktu lub jego wprowadzeniem na rynek. Preferencja jest więc adresowana przede wszystkim do przedsiębiorstw produkcyjnych, ale nie tylko — kluczowe jest to, czy podatnik faktycznie ponosi koszty mieszczące się w ustawowym katalogu i czy dotyczą one nowego produktu.
Warto podkreślić, że ulga dotyczy produktu, a nie usługi. Oznacza to, że jej zastosowanie będzie co do zasady możliwe tam, gdzie efektem prac jest materialny produkt przeznaczony do produkcji i wprowadzenia na rynek. W praktyce może chodzić np. o nowy wyrób, komponent, urządzenie, element konstrukcyjny, produkt techniczny, produkt przemysłowy albo istotnie zmodyfikowaną wersję dotychczasowego produktu.
Warunki skorzystania z ulgi
Aby skorzystać z ulgi na prototyp, konieczne jest spełnienie kilku podstawowych warunków.
- Po pierwsze, podatnik musi ponieść koszty dotyczące produkcji próbnej nowego produktu albo wprowadzenia nowego produktu na rynek. Produkcja próbna nowego produktu to etap rozruchu technologicznego produkcji niewymagający dalszych prac projektowo-konstrukcyjnych lub inżynierskich. Z kolei wprowadzenie na rynek nowego produktu to działania podejmowane w celu przygotowania dokumentacji służącej uzyskaniu w odniesieniu do produktu powstałego w wyniku prowadzonych prac badawczo-rozwojowych certyfikatów i zezwoleń umożliwiających skierowanie produktu do sprzedaży.
Ważne:
Etap rozruchu technologicznego obejmuje okres od momentu poniesienia pierwszego kosztu związanego z tym etapem do momentu rozpoczęcia produkcji nowego produktu.
- Po drugie, produkt powinien być nowy. Nie zawsze musi to oznaczać rozwiązanie przełomowe w skali rynku. Istotne jest jednak, aby podatnik był w stanie wykazać, że mamy do czynienia z nowym produktem, a nie jedynie z rutynową zmianą lub standardowym dostosowaniem produktu już istniejącego.
- Po trzecie, koszty muszą mieścić się w ustawowym katalogu kosztów kwalifikowanych. Ustawodawca nie pozwala odliczać dowolnych wydatków związanych z nowym produktem, lecz tylko te, które zostały wskazane w art. 18ea ustawy o CIT.
- Po czwarte, podatnik powinien odpowiednio udokumentować poniesione wydatki oraz ich związek z produkcją próbną lub wprowadzeniem produktu na rynek. W praktyce warto zadbać nie tylko o faktury i dowody księgowe, ale również o dokumentację projektową, technologiczną i biznesową.
Mechanizm działania ulgi
Ulga na prototyp działa jako dodatkowe odliczenie od podstawy opodatkowania. Oznacza to, że podatnik najpierw ujmuje dany wydatek w kosztach uzyskania przychodów na zasadach ogólnych, a następnie — jeżeli wydatek spełnia warunki dla zastosowania ulgi — może dodatkowo odliczyć część kosztu od podstawy opodatkowania.
Odliczeniu podlega 30% sumy kosztów kwalifikowanych, przy czym kwota odliczenia nie może w roku podatkowym przekroczyć 10% dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów niż zyski kapitałowe.
Przykład:
Jeżeli spółka poniosła 1 000 000 zł kosztów kwalifikowanych związanych z produkcją próbną nowego produktu i jego wprowadzeniem na rynek, potencjalna wartość odliczenia wyniesie 300 000 zł. Jeżeli jednak dochód spółki z działalności operacyjnej wyniósł 2 000 000 zł, limit 10% dochodu wyniesie 200 000 zł. W takim przypadku spółka będzie mogła odliczyć 200 000 zł, a nie pełne 300 000 zł.
Koszty kwalifikowane – katalog i przykłady
Ustawa o CIT wyróżnia dwie zasadnicze grupy kosztów kwalifikowanych:
- koszty produkcji próbnej nowego produktu oraz
- koszty wprowadzenia nowego produktu na rynek.
Do kosztów produkcji próbnej mogą należeć m.in. wydatki na nabycie lub wytworzenie fabrycznie nowych środków trwałych niezbędnych do uruchomienia produkcji próbnej, ulepszenie środków trwałych wykorzystywanych do tej produkcji, a także koszty materiałów i surowców nabytych wyłącznie w celu produkcji próbnej nowego produktu.
W praktyce mogą to być np. koszty specjalistycznych maszyn, oprzyrządowania, linii testowej, form, matryc, narzędzi produkcyjnych, komponentów, materiałów testowych, surowców zużytych w serii próbnej albo koszt dostosowania urządzeń do uruchomienia nowego procesu produkcyjnego.
Do kosztów wprowadzenia produktu na rynek mogą należeć natomiast wydatki związane z uzyskaniem dokumentacji, certyfikatów, badań, zezwoleń, homologacji, znaków zgodności lub innych formalnych potwierdzeń niezbędnych do dopuszczenia produktu do sprzedaży. W praktyce mogą to być np. koszty badań zgodności, certyfikacji CE, testów bezpieczeństwa, opinii technicznych czy zezwolenia na obrót lub innych obowiązkowych dokumentów lub oznakowań związanych z dopuszczeniem do obrotu lub użytkowania oraz koszty opłat pobieranych w celu ich uzyskania.
Nie każdy koszt poniesiony przy nowym produkcie będzie jednak kosztem kwalifikowanym. Przykładowo, typowe koszty marketingowe, sprzedażowe, wynagrodzenia zespołu handlowego czy ogólne koszty zarządzania projektem mogą nie mieścić się w katalogu ulgi. Dlatego w praktyce kluczowe jest szczegółowe przypisanie kosztów do odpowiednich etapów i kategorii.
Ulga na prototyp a ulga B+R
Ulga na prototyp stanowi naturalne uzupełnienie ulgi B+R. Ulga B+R dotyczy zasadniczo etapu prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej, a ulga na prototyp może znaleźć zastosowanie na późniejszym etapie — gdy podatnik przechodzi do produkcji próbnej i przygotowuje nowy produkt do wejścia na rynek.
W praktyce jeden projekt innowacyjny może obejmować kilka następujących po sobie etapów: od prac badawczo-rozwojowych, przez produkcję próbną, aż po komercjalizację produktu. Należy jednak pamiętać, że te same koszty nie mogą być jednocześnie rozliczane w ramach dwóch ulg. Możliwe jest natomiast, aby różne kategorie kosztów ponoszone w ramach tego samego projektu, lecz na odrębnych etapach jego realizacji, korzystały z różnych preferencji podatkowych.
Dokumentacja i praktyczne przygotowanie
Skorzystanie z ulgi na prototyp wymaga odpowiedniej dokumentacji. W praktyce warto przygotować opis projektu, wskazać, na czym polega nowość produktu, określić moment rozpoczęcia i zakończenia produkcji próbnej, przypisać koszty do konkretnych kategorii ustawowych oraz zebrać dokumenty potwierdzające poniesienie wydatków.
Szczególnie istotne będzie wykazanie, że koszty nie dotyczą zwykłej produkcji seryjnej, lecz produkcji próbnej nowego produktu. Granica między etapem próbnym a regularną produkcją może być w praktyce nieostra, dlatego warto zadbać o wewnętrzne procedury, harmonogram projektu, protokoły testów, dokumentację technologiczną oraz ewidencję kosztów.
Dobrą praktyką jest również przygotowanie matrycy kosztów, w której każdy wydatek zostanie przypisany do konkretnej kategorii ulgi, wraz z uzasadnieniem jego związku z produkcją próbną albo wprowadzeniem produktu na rynek.
Podsumowanie
Ulga na prototyp może być wartościowym instrumentem dla firm, które inwestują w nowe produkty i ponoszą istotne koszty na etapie ich wdrożenia.
Preferencja ta wymaga jednak ostrożnego podejścia. Kluczowe jest ustalenie, czy mamy do czynienia z nowym produktem, czy ponoszone wydatki mieszczą się w ustawowym katalogu kosztów kwalifikowanych oraz czy dotyczą produkcji próbnej lub wprowadzenia produktu na rynek, a nie bieżącej produkcji seryjnej albo zwykłych działań sprzedażowych.
W praktyce ulga na prototyp może być szczególnie atrakcyjna dla przedsiębiorców, którzy wcześniej korzystali z ulgi B+R i chcą efektywnie obniżyć koszty etapu wdrożenia produktu do produkcji seryjnej.
Nasze wsparcie
- Analiza warunków zastosowania ulgi, w tym ocena, czy dany projekt oraz ponoszone wydatki spełniają przesłanki dla zastosowania ulgi;
- Przygotowanie kalkulacji i symulacji podatkowych, pokazujących oszczędności przy zastosowaniu ulgi;
- Pomoc w rozliczeniu ulgi w zeznaniu podatkowym, w tym weryfikacja poprawności dokonanych odliczeń oraz zgodności rozliczenia z przepisami;
- Wsparcie w zakresie przygotowania odpowiedniej dokumentacji, obejmujące przygotowanie lub weryfikację dokumentów potwierdzających związek poniesionych kosztów z produkcją próbną lub wprowadzeniem nowego produktu na rynek;
- Wystąpienie o indywidualną interpretację podatkową, jeżeli konieczne będzie potwierdzenie możliwości zastosowania ulgi w odniesieniu do konkretnego projektu lub określonych kategorii kosztów.
AUTORZY WPISU
E: elzbieta.lis@pl.Andersen.com
T: +48 32 731 68 58
M: +48 664 948 038
E: elzbieta.kawala@pl.Andersen.com
T: +48 32 731 68 83