HReports | Zmiany w prawie pracy 2026: Projekty ustaw i kluczowe wyroki sądów
PIP nie rozstrzygnie każdego sporu o wynagrodzenie – ważny wyrok WSA
Inspektor pracy może nakazać wypłatę wyłącznie wynagrodzenia, które jest jednocześnie należne, wymagalne i bezsporne – tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 6 maja 2026 r. (II SA/Ke 195/26).
Sprawa dotyczyła kontroli w podmiocie leczniczym, w której PIP uznała, że część pracowników otrzymywała zaniżone wynagrodzenia wskutek zastosowania niewłaściwych wskaźników płacowych, i nakazała wyrównanie wynagrodzeń. WSA uchylił decyzję, wskazując, że kompetencje PIP nie obejmują rozstrzygania sporów dotyczących podstawy ani wysokości świadczeń pracowniczych. Organem właściwym do oceny spornych roszczeń pozostaje sąd pracy, a nakaz płatniczy może dotyczyć jedynie świadczeń, których istnienie i wysokość nie budzą żadnych wątpliwości.
https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/E69F90305
L4 w ciąży od pierwszego dnia finansowane przez ZUS? Projekt trafił do komisji sejmowej
9 czerwca 2026 r. odbyło się pierwsze czytanie poselskiego projektu (druk nr 2416), po którym Sejm skierował go do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach.
Projekt zakłada, że od pierwszego dnia niezdolności do pracy w okresie ciąży pracownica otrzymywałaby zasiłek chorobowy z ZUS (100% podstawy wymiaru), zamiast wynagrodzenia chorobowego finansowanego przez pracodawcę przez pierwsze 33 dni.
Dla pracownic wysokość świadczenia nie uległaby zmianie. Zmieniłoby się natomiast źródło jego finansowania, co – zgodnie z uzasadnieniem projektu – ma ograniczyć koszty ponoszone przez pracodawców oraz zmniejszyć ryzyko dyskryminacji kobiet na rynku pracy.
https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/druk.xsp?nr=2416
Czy pracodawcy będą musieli uzasadniać odmowę zatrudnienia?
Do Sejmu trafiła petycja obywatelska (sygn. BKSP-153-X-983/26), której autorzy postulują wprowadzenie do Kodeksu pracy obowiązku przekazywania kandydatom informacji o wyniku rekrutacji.
Propozycja zakłada, że pracodawca byłby zobowiązany poinformować każdą osobę, z którą przeprowadzono rozmowę kwalifikacyjną, o wyniku procesu rekrutacyjnego, a w przypadku odmowy zatrudnienia – wskazać jej zwięzłe uzasadnienie. Informacja miałaby zostać przekazana w terminie 14 dni od rozmowy, w dowolnej możliwej do zweryfikowania formie.
To dopiero początek prac legislacyjnych, jednak kierunek proponowanych zmian wpisuje się w obserwowany w Europie trend zwiększania przejrzystości procesów rekrutacyjnych.
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=PETYCJA&NrPetycji=BKSP-153-X-983/26
SN: ciąża i wysoka podstawa składek nie oznaczają pozornej działalności
Sąd Najwyższy w wyroku z 16 czerwca 2026 r. (II USKP 475/26) uznał, że ZUS bezpodstawnie zakwestionował prawo do zasiłku kobiety prowadzącej działalność gospodarczą, która przed macierzyństwem zadeklarowała maksymalną podstawę wymiaru składek.
SN podkreślił, że każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny. Sam fakt skorzystania z ochrony ubezpieczeniowej w okresie ciąży lub macierzyństwa nie może automatycznie świadczyć o pozorności działalności gospodarczej, jeżeli była ona rzeczywiście wykonywana.
SN: małżonkowie mogą pozostawać w stosunku pracy
Sąd Najwyższy w postanowieniu z 21 kwietnia 2026 r. (I USK 82/26) potwierdził, że pokrewieństwo ani pozostawanie w związku małżeńskim nie wykluczają zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.
O istnieniu stosunku pracy decyduje bowiem rzeczywisty sposób wykonywania pracy oraz spełnienie przesłanek z art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Jeżeli praca jest faktycznie świadczona pod kierownictwem pracodawcy, sam fakt więzi rodzinnych nie stanowi podstawy do zakwestionowania zatrudnienia przez ZUS.
Pierwszy wyrok po zmianach wliczających działalność gospodarczą i zlecenia do stażu pracy
Sąd Rejonowy w Łomży przyznał pracownicy samorządowej nagrodę jubileuszową za 35 lat pracy, rozstrzygając jeden z pierwszych sporów dotyczących nowych zasad wliczania do stażu pracy okresów prowadzenia działalności gospodarczej oraz wykonywania umów zlecenia.
Sąd uznał, że prawo do nagrody powstało dopiero z dniem wejścia w życie nowych przepisów, tj. 1 stycznia 2026 r. Niedopuszczalne byłoby bowiem przyjęcie wykładni prowadzącej do retroaktywnego powstania uprawnienia jeszcze przed obowiązywaniem nowelizacji.
https://www.saos.org.pl/judgments/546905
AUTOR WPISU
E: piotr.krupa@pl.Andersen.com
T: +48 32 731 68 52
M: +48 502 109 333