Blog

CIT pod lupą – ulgi i preferencje | Synergia ulg– jak połączyć ulgi podatkowe?

Ulgi podatkowe wspierające innowacyjność nie muszą być stosowane niezależnie od siebie. Odpowiednio zaplanowane mogą objąć kolejne etapy rozwoju produktu – od prac koncepcyjnych i technologicznych, przez produkcję próbną, aż po komercjalizację i sprzedaż.

Kluczowe jest jednak prawidłowe przyporządkowanie wydatków do poszczególnych etapów projektu. Ten sam koszt nie powinien być odliczany dwukrotnie w ramach różnych preferencji. Możliwe jest natomiast objęcie odrębnymi ulgami różnych kosztów ponoszonych w kolejnych fazach jednego przedsięwzięcia.

W praktyce szczególnie interesujące mogą być dwa modele:

• ulga B+R → ulga na prototyp → ulga na ekspansję;
• ulga B+R → IP Box.

Od pomysłu do sprzedaży – B+R, prototyp i ekspansja

Pierwszy model pozwala objąć preferencjami podatkowymi niemal cały proces powstawania i wprowadzania na rynek nowego produktu.

Każda z ulg odpowiada przy tym innemu etapowi projektu:

1. ulga B+R – etap opracowywania lub ulepszania produktu;
2. ulga na prototyp – etap przygotowania produkcji próbnej i wprowadzenia produktu na rynek;
3. ulga na ekspansję – etap reklamy i sprzedaży produktu.

Należy jednak podkreślić, że przedstawiony model może znaleźć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do podatników, którzy samodzielnie wytwarzają produkty. Wynika to z odrębnych definicji przyjętych na potrzeby poszczególnych preferencji. W przypadku ulgi na prototyp przez produkt rozumie się produkt w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości, z wyłączeniem usług. Z kolei na potrzeby ulgi na ekspansję produktami są rzeczy wytworzone przez podatnika. Oznacza to, że model łączący ulgę B+R, ulgę na prototyp i ulgę na ekspansję nie obejmuje projektów polegających wyłącznie na tworzeniu oprogramowania lub świadczeniu usług. Może on natomiast znaleźć zastosowanie w przypadku opracowania, uruchomienia produkcji i sprzedaży własnych produktów.

Etap pierwszy: ulga B+R

Ulga badawczo-rozwojowa może znaleźć zastosowanie na etapie prowadzenia prac zmierzających do stworzenia nowego produktu, technologii lub procesu, a także istotnego ulepszenia już istniejących rozwiązań.

Działalność B+R powinna mieć charakter twórczy i być prowadzona systematycznie w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania ich do tworzenia nowych zastosowań. Nie każda zmiana produktu będzie zatem działalnością badawczo-rozwojową. Z zakresu ulgi wyłączone są co do zasady zmiany rutynowe i okresowe, nawet jeżeli prowadzą do pewnego ulepszenia produktu.

W ramach ulgi podatnik może odliczyć od podstawy opodatkowania określone koszty kwalifikowane, które zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Mogą to być w szczególności:

• wynagrodzenia osób faktycznie zaangażowanych w projekt B+R,
• specjalistyczne narzędzia laboratoryjne i materiały wykorzystywane w pracach B+R,
• odpisy amortyzacyjne od maszyn wykorzystywanych przy pracach badawczo-rozwojowych,
• koszty badań zlecanych jednostkom naukowym.

Ulga B+R może więc obejmować przede wszystkim fazę rozwijania produktu, wdrażania nowych technologii i automatyzacji procesów.

Szczegółowe informacje na temat ulgi B+R znajdują się w naszym wcześniejszym wpisie: B+R

Etap drugi: ulga na prototyp

Zakończenie prac B+R nie zawsze oznacza, że produkt jest gotowy do seryjnej produkcji i sprzedaży. Pomiędzy opracowaniem rozwiązania a jego pełną komercjalizacją często konieczne jest poniesienie dodatkowych kosztów związanych z uruchomieniem produkcji próbnej oraz przygotowaniem produktu do wejścia na rynek.

Na tym etapie zastosowanie może znaleźć ulga na prototyp.

Ulga na prototyp pozwala na dodatkowe odliczenie części kosztów poniesionych na:

• produkcję próbną nowego produktu;
• wprowadzenie nowego produktu na rynek.

W zależności od okoliczności kosztami objętymi ulgą mogą być m.in.:

• zakup lub wytworzenie nowych środków trwałych niezbędnych do uruchomienia produkcji próbnej;
• ulepszenie środków trwałych wykorzystywanych do produkcji próbnej;
• materiały i surowce przeznaczone wyłącznie na ten etap;
• koszty badań, ekspertyz, certyfikacji, homologacji oraz uzyskania oznaczeń wymaganych do wprowadzenia produktu na rynek;
• koszty przygotowania dokumentacji niezbędnej do uzyskania odpowiednich zezwoleń.

Ulga na prototyp nie zastępuje ulgi B+R. Dotyczy późniejszego etapu projektu – po zakończeniu zasadniczych prac badawczo-rozwojowych, gdy produkt został już opracowany, ale wymaga przygotowania produkcji próbnej albo spełnienia warunków umożliwiających jego sprzedaż.

Szczegółowe informacje na temat ulgi na prototyp znajdują się w naszym wcześniejszym wpisie: PROTOTYP

Etap trzeci: ulga na ekspansję

Po opracowaniu produktu oraz przygotowaniu go do sprzedaży podatnik może ponosić kolejne wydatki związane z uzyskaniem przychodów z jego sprzedaży. W takim przypadku uzupełnieniem wcześniejszych preferencji może być ulga na ekspansję.

Ulga dotyczy kosztów ponoszonych w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów. Może obejmować m.in. wydatki związane z:

• uczestnictwem w targach;
• działaniami promocyjno-informacyjnymi;
• przygotowaniem dokumentacji umożliwiającej sprzedaż produktów;
• dostosowaniem opakowań do wymagań kontrahentów;
• przygotowaniem ofert i dokumentacji przetargowej;
• uzyskaniem określonych certyfikatów lub rejestracją znaków towarowych.

Warunkiem skorzystania z ulgi jest osiągnięcie określonego efektu gospodarczego, np. zwiększenie przychodów ze sprzedaży produktów, uzyskanie przychodów ze sprzedaży produktów dotychczas nieoferowanych albo rozpoczęcie sprzedaży na nowym rynku.

Szczegółowe informacje na temat ulgi na ekspansję znajdują się w naszym wcześniejszym wpisie: EKSPANSJA

Jak wygląda synergia tych trzech ulg?

Model może przedstawiać się następująco:

1. 1. Opracowanie produktu

Spółka prowadzi prace projektowe, wykonuje testy, opracowuje recepturę lub technologię i angażuje w te działania pracowników.

Koszty tego etapu mogą zostać objęte ulgą B+R.

1. 2. Przygotowanie produkcji

Po zakończeniu prac B+R Spółka nabywa maszyny i urządzenia niezbędne do uruchomienia produkcji próbnej, przeprowadza testowe serie produkcyjne i uzyskuje certyfikaty wymagane do sprzedaży.

Odpowiednie koszty tego etapu mogą zostać objęte ulgą na prototyp.

1. 3. Zwiększenie sprzedaży

Po rozpoczęciu produkcji Spółka prezentuje produkt na targach, przygotowuje materiały promocyjne i dostosowuje opakowania do wymagań nowych odbiorców.

Wydatki spełniające warunki ustawowe mogą zostać objęte ulgą na ekspansję.

W ten sposób jeden projekt może korzystać z kilku ulg, ale każda z nich obejmuje inne działania i inne wydatki.

B+R i IP Box – od opracowania prawa do preferencyjnego opodatkowania dochodu

Drugi model dotyczy połączenia ulgi B+R z preferencyjnym opodatkowaniem dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.

Ulga B+R wspiera etap ponoszenia kosztów działalności innowacyjnej. IP Box znajduje natomiast zastosowanie na etapie osiągania dochodów z wyników tej działalności.

W uproszczeniu:

• ulga B+R zmniejsza podstawę opodatkowania poprzez dodatkowe odliczenie kosztów kwalifikowanych;
• IP Box pozwala zastosować stawkę 5% do kwalifikowanego dochodu z określonych praw własności intelektualnej (tzw. kwalifikowanych praw własności intelektualnej).

Jak to działa w praktyce?

Spółka może prowadzić działalność badawczo-rozwojową, w ramach której tworzy lub rozwija np.:

• autorskie prawo do programu komputerowego;
• patent;
• prawo ochronne na wzór użytkowy;
• prawo z rejestracji wzoru przemysłowego;
• inne kwalifikowane prawo własności intelektualnej wskazane w ustawie.

Koszty ponoszone w toku prac mogą być objęte ulgą B+R, jeżeli spełniają ustawowe warunki.

Jeżeli następnie Spółka osiąga dochód z kwalifikowanego prawa, które zostało przez nią wytworzone, rozwinięte lub ulepszone w ramach działalności B+R, może rozważyć zastosowanie IP Box.

Dochód objęty preferencją może pochodzić m.in. z:

• opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej;
• sprzedaży kwalifikowanego prawa;
• sprzedaży produktu lub usługi, w których cenie uwzględniono kwalifikowane prawo.

Szczegółowe informacje na temat ulgi IP Box znajdują się w naszym wcześniejszym wpisie: IP BOX

Symultaniczne stosowanie B+R i IP Box

Obecne przepisy pozwalają na jednoczesne uwzględnienie ulgi B+R przy ustalaniu dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.

Oznacza to, że koszty kwalifikowane związane z rozwojem danego prawa mogą – przy spełnieniu odpowiednich warunków – zostać uwzględnione przy kalkulacji dochodu objętego stawką 5%.

Mechanizm ten może istotnie zwiększyć efektywność podatkową działalności innowacyjnej. Podatnik nie tylko korzysta z preferencyjnej stawki dla dochodu z kwalifikowanego IP, ale może również pomniejszyć ten dochód o koszty kwalifikowane właściwe dla ulgi B+R.

Nie oznacza to jednak pełnej dowolności w łączeniu preferencji. Konieczne jest wykazanie związku kosztów B+R z konkretnym kwalifikowanym prawem oraz zachowanie zasad wynikających z przepisów dotyczących obu ulg.

Co jest kluczowe przy łączeniu ulg?

1. 1. Podział projektu na etapy

Przedsiębiorca powinien określić, kiedy kończy się działalność badawczo-rozwojowa, kiedy rozpoczyna się produkcja próbna, a kiedy działania mające na celu zwiększenie sprzedaży.

Granice pomiędzy poszczególnymi etapami nie zawsze są oczywiste. Przykładowo, seria produktu wykonana w celu dalszego testowania i udoskonalania może nadal należeć do działalności B+R, natomiast seria wytwarzana po zakończeniu prac projektowych w celu uruchomienia produkcji może już dotyczyć ulgi na prototyp.

1. 2. Wyodrębnienie kosztów

Każda ulga wymaga identyfikacji odrębnej kategorii kosztów. Ewidencja powinna umożliwiać wskazanie:

• do jakiego projektu odnosi się wydatek;
• na jakim etapie został poniesiony;
• z jaką ulgą jest związany;
• czy nie został już odliczony w ramach innej preferencji;
• czy spełnia szczególne warunki właściwe dla danej ulgi.

1. 3. Dokumentacja

Połączenie kilku ulg zwiększa znaczenie prawidłowej dokumentacji. Oprócz ewidencji księgowej warto posiadać m.in.:

• opisy projektów;
• harmonogramy prac;
• dokumentację techniczną;
• ewidencję czasu pracy;
• protokoły zakończenia poszczególnych etapów.

Nie jedna ulga, lecz cały proces

Największe korzyści podatkowe może przynieść kompleksowe zaplanowanie wykorzystania dostępnych preferencji na poszczególnych etapach rozwoju produktu, zamiast ograniczania się do zastosowania tylko jednej ulgi.

Ulga B+R może wspierać jego opracowanie. Ulga na prototyp – przygotowanie produkcji i wprowadzenie produktu na rynek. Ulga na ekspansję – zwiększenie sprzedaży. IP Box może natomiast obniżyć opodatkowanie dochodu osiąganego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałych w ramach działalności B+R.

Skuteczne połączenie ulg wymaga odpowiedniego zaprojektowania procesu, przypisania kosztów do poszczególnych etapów oraz prowadzenia spójnej dokumentacji podatkowej, księgowej i projektowej.

Dobrze wdrożona synergia ulg pozwala objąć wsparciem nie tylko koszt stworzenia innowacji, ale również etap jej wdrożenia, sprzedaży i osiągania dochodów.

Nasze wsparcie

• Identyfikacja projektów i wydatków kwalifikujących się do ulgi B+R, ulgi na prototyp, ulgi na ekspansję oraz IP Box;
• Przyporządkowanie poszczególnych kosztów do właściwych etapów rozwoju produktu i odpowiednich preferencji podatkowych;
• Ocena, które ulgi mogą być stosowane łącznie oraz jak zaplanować ich wykorzystanie, aby uzyskać optymalny i zgodny z przepisami efekt podatkowy;
• Przygotowanie kalkulacji potencjalnych oszczędności wynikających z zastosowania poszczególnych ulg;
• Opracowanie zasad prowadzenia ewidencji księgowej, podatkowej i projektowej niezbędnej do prawidłowego rozliczenia ulg.

AUTORZY WPISU

Elżbieta Lis Partner, Katowice

E: elzbieta.lis@pl.Andersen.com
T: +48 32 731 68 58
M: +48 664 948 038

Elżbieta Kawala Senior Consultant, Katowice

E: elzbieta.kawala@pl.Andersen.com
T: +48 32 731 68 83