Blog

Women on Boards – pierwsze sprawozdanie już do 31 października. Co muszą zrobić spółki?

Od 18 sierpnia 2026 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące równowagi płci w organach dużych spółek giełdowych. Wprowadzają one nie tylko wymóg odpowiedniej reprezentacji kobiet i mężczyzn w zarządach i radach nadzorczych, lecz także nowe zasady powoływania członków tych organów oraz obowiązki sprawozdawcze. Pierwszy termin przypada już 31 października 2026 r.

Polska wdrożyła dyrektywę Women on Boards ustawą z 3 lipca 2026 r., zmieniającą ustawę o ofercie publicznej. Dane są bezwzględne- raport Fundacji Liderek Biznesu z listopada 2025 r., obejmujący wszystkie spółki z rynku głównego GPW wskazuje, iż aż 246 spółek (61,1%) nie miało w zarządzie żadnej kobiety, a 130 (32,1%) w radzie nadzorczej. Dla objętych ustawą podmiotów oznacza to zatem konieczność przyjrzenia się nie tylko obecnemu składowi organów, ale również procedurom korporacyjnym i sposobowi dokumentowania decyzji personalnych.

FLB, Kobiety we władzach spółek giełdowych w Polsce. Gdzie jesteśmy po 10 latach?

Których spółek dotyczą nowe przepisy?

Nowe obowiązki obejmują duże spółki z siedzibą w Polsce, których co najmniej jedna akcja została dopuszczona do obrotu na rynku regulowanym w państwie członkowskim UE. Z zakresu ustawy wyłączono mikro, małych i średnich przedsiębiorców.

Nie każda spółka giełdowa będzie zatem objęta nowymi regulacjami. Pierwszym krokiem powinno być ustalenie, czy spółka spełnia ustawowe kryteria, w szczególności dotyczące wielkości zatrudnienia, obrotów i aktywów.

Co oznacza wymóg 33%?

Ustawa zakłada, że osoby należące do płci niedostatecznie reprezentowanej powinny zajmować liczbę stanowisk najbardziej zbliżoną do 33% wszystkich stanowisk w zarządzie i radzie nadzorczej łącznie. Dodatkowo przedstawiciele tej płci muszą zasiadać w każdym z tych organów.

W praktyce oznacza to, że nawet odpowiednio wysoki udział kobiet w radzie nadzorczej nie wystarczy, jeżeli zarząd pozostaje wyłącznie męski.

Nowe przepisy nie powodują automatycznego wygaśnięcia mandatów dotychczasowych członków organów. Dostosowanie ich składu będzie następować przede wszystkim przy kolejnych powołaniach. Spółki muszą jednak już teraz przygotować się do stosowania nowych zasad doboru kandydatów.

Ustawa z 3 lipca 2026 r.

Pierwsze sprawozdanie do 31 października 2026 r.

Najbliższy obowiązek ma charakter sprawozdawczy. Do 31 października 2026 r. spółki objęte ustawą muszą przekazać pierwsze sprawozdanie dotyczące udziału kobiet i mężczyzn w organach oraz działań podejmowanych na rzecz zapewnienia równowagi płci.

Sprawozdanie powinno zawierać przede wszystkim informacje o składzie organów z podziałem na płeć i rodzaj stanowiska, środkach podjętych w celu osiągnięcia ustawowego progu, a w przypadku jego niespełnienia – przyczynach oraz działaniach czy środkach podjętych i planowanych przez spółkę.

Dokument należy przekazać Pełnomocnikowi Rządu ds. Równości przez e-doręczenia lub na adres sprawozdanie.wob@kprm.gov.pl, a następnie niezwłocznie opublikować na stronie internetowej spółki.

Ustawa nie określa wzoru pierwszego sprawozdania, ale pomocniczy wzór udostępnia Pełnomocnik na swoich stronach. Zgodnie ze stanowiskiem KNF pierwsze sprawozdanie powinno dotyczyć ostatniego roku obrotowego zakończonego przed wejściem ustawy w życie. Był to więc zazwyczaj okres, w którym obowiązek zapewnienia równowagi płci jeszcze nie obowiązywał. Dlatego spółka nie musi wyjaśniać w pierwszym sprawozdaniu przyczyn nieosiągnięcia progu ani opisywać podjętych działań. Wystarczy wskazanie, że w okresie sprawozdawczym nie ciążył na niej taki obowiązek.

W ramach sprawozdania szczególnie istotne będzie zatem rzetelne przedstawienie danych i przyjętej metodologii. W przypadku spółek, które nie spełniają wymaganego progu, samo ogólne zapewnienie o dążeniu do równowagi płci może okazać się niewystarczające.

Stanowisko KNF w sprawie Women on Boards

Pełnomocnik Rządu do Spraw Równości– obowiązek sprawozdawczy

Nie tylko sprawozdanie – również nowe regulacje wewnętrzne

Ustawa przewiduje także obowiązek przyjęcia polityki równowagi płci, określającej m.in. zasady doboru kandydatów do organów, działania wspierające rozwój zawodowy kobiet i mężczyzn oraz odpowiednie rozwiązania w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi.

Co do zasady polityka powinna zostać przyjęta najpóźniej do zakończenia pierwszego walnego zgromadzenia zwołanego po wejściu ustawy w życie. W określonych przypadkach zastosowanie ma termin przejściowy, upływający 18 grudnia 2026 r. Nie ma jednak obowiązku zwoływania pierwszego walnego w 2026 roku wyłącznie w celu przyjęcia polityki.

Nie zawsze też konieczne będzie przyjmowanie zupełnie nowego dokumentu. Jeżeli wymagane rozwiązania znajdują się już w obowiązujących regulacjach korporacyjnych jak np. w polityce różnorodności przyjęta w związku z Dobrymi Praktykami Spółek Notowanych na GPW 2021, spółka powinna sprawdzić, czy rzeczywiście odpowiadają one nowym przepisom.

Jakie są konsekwencje niewykonania obowiązków?

Nadzór nad wykonywaniem nowych obowiązków sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego. Naruszenie wymogów dotyczących procedur doboru kandydatów lub sprawozdawczości może skutkować zaleceniami KNF, a także karą pieniężną do 500 000 zł.

Ustawa przewiduje również możliwość dochodzenia roszczeń przez kandydatów, wobec których naruszono zasady doboru do organów spółki.

Co istotne, przepisy nie przewidują odrębnej kary za samo nieosiągnięcie progu 33%. Nie oznacza to jednak, że jego niespełnienie pozostaje bez znaczenia. Spółka musi wykazać, jakie działania podejmuje, aby osiągnąć wymaganą równowagę, a przy kolejnych powołaniach przestrzegać nowych zasad.

Pełnomocnik Rządu do Spraw Równości, Stanowisko KNF

Co spółki powinny zrobić teraz?

Przed 31 października warto przede wszystkim:

1. Potwierdzić, czy spółka podlega nowym przepisom.
2. Przygotować i przekazać pierwsze sprawozdanie oraz zapewnić jego publikację.
3. Sprawdzić obowiązujące regulacje korporacyjne i ustalić termin przyjęcia polityki równowagi płci.
4. Przygotować zasady doboru kandydatów, które będą stosowane przy kolejnych powołaniach.

Nowe regulacje nie sprowadzają się do osiągnięcia określonego udziału kobiet i mężczyzn w organach spółki. Równie istotne stają się przejrzystość procedur, uzasadnienie decyzji personalnych i możliwość wykazania, że spółka rzeczywiście podejmuje działania wymagane przez ustawę.

Pierwsze sprawozdanie jest więc początkiem zmian, które będą miały znaczenie dla kolejnych procesów powoływania zarządów i rad nadzorczych.

GPW/SEG, ESG – ustalenie statusu

GPW/SEG, ESG – informacje

W kolejnym artykule przyjrzymy się bliżej nowym zasadom powoływania członków zarządu i rady nadzorczej. Wyjaśnimy, jak przygotować politykę równowagi płci, jakie kryteria stosować przy wyborze kandydatów, kiedy płeć może przesądzić o wyborze oraz jak dokumentować decyzje, aby ograniczyć ryzyko sporów i odpowiedzialności spółki.

AUTOR WPISU