Projekt nowelizacji ustawy o Wspieraniu Nowych Inwestycji (PSI) – istotne zmiany dla inwestorów od 1 stycznia 2027 r.
Ministerstwo Finansów i Gospodarki opublikowało projekt nowelizacji ustawy z dnia 8 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji (dalej: ustawa o WNI), stanowiący najdalej idącą reformę zasad funkcjonowania Polskiej Strefy Inwestycji od momentu jej uruchomienia w 2018 r. Projekt zakłada wejście w życie zasadniczej części zmian od 1 stycznia 2027 r.
Planowane regulacje mają uprościć korzystanie ze zwolnień podatkowych, ograniczyć wieloletnie spory interpretacyjne oraz zwiększyć efektywność wykorzystania pomocy publicznej. Jednocześnie część zmian będzie wymagała od przedsiębiorców ponownej oceny strategii inwestycyjnych i sposobu rozliczania dochodu zwolnionego.
Reforma w ramach nowelizacji ustawy o WNI stanowi całkowite przemodelowanie Polskiej Strefy Inwestycji (PSI). Wiąże się to bezpośrednio z formalnym wygaszeniem Specjalnych Stref Ekonomicznych (SSE) z dniem 31 grudnia 2026 roku. Od 1 stycznia 2027 r. wsparcie dla przedsiębiorców będzie udzielane wyłącznie na podstawie ustawy o WNI.
Poniżej przedstawiamy podsumowanie najważniejszych zmian:
Odejście od koncepcji „ścisłych powiązań” przy kalkulacji dochodu zwolnionego
Jedną z najistotniejszych zmian jest rezygnacja z obecnego podejścia, zgodnie z którym przedsiębiorcy muszą wykazywać ścisły związek pomiędzy dochodem a konkretną nową inwestycją objętą decyzją o wsparciu.
Zgodnie z projektem zwolnieniem mają zostać objęte wszystkie dochody generowane przez istniejący zespół składników majątkowych, pod warunkiem, że działalność objęta decyzją o wsparciu i działalność prowadzona dotychczas są klasyfikowane pod tym samym kodem PKWiU i realizowane są w tej samej lokalizacji.
Co istotne, możliwość odejścia od podejścia projektowego i koncepcji „ścisłych powiązań” będzie dotyczyć dochodów z działalności gospodarczej określonej w decyzjach o wsparciu uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.
Znaczenie dla Inwestorów:
W praktyce zmiana ta stanowić będzie istotne ułatwienie dla inwestorów rozbudowujących swoje zakłady. Wejście w życie projektowanych przepisów znacząco uprości rozliczenia inwestorów, którzy na terenie jednego zakładu prowadzili działalność zarówno zwolnioną na podstawie DoW, jak i opodatkowaną – również w przypadku obowiązujących już decyzji.
Złagodzenie warunków zatrudnienia i nowa definicja legalna
Jeśli podatnik kalkuluje koszty kwalifikowane wyłącznie na podstawie nakładów inwestycyjnych (a nie kosztów pracy), zniesiony zostanie wymóg tworzenia określonej liczby nowych miejsc pracy. Dodatkowo do ustawy trafi precyzyjna, legalna definicja „poziomu zatrudnienia”, co wyeliminuje dotychczasowe spory interpretacyjne.
Znaczenie dla Inwestorów:
Zmiana zwiększy atrakcyjność PSI dla inwestycji kapitałochłonnych, realizowanych przy ograniczonym wzroście zatrudnienia, w szczególności w sektorach produkcyjnych wykorzystujących automatyzację i nowoczesne technologie. Jednocześnie ustawowe doprecyzowanie pojęcia poziomu zatrudnienia powinno ograniczyć ryzyko sporów z organami podatkowymi oraz ułatwić planowanie spełnienia warunków decyzji o wsparciu.
Cyfryzacja procesu – platforma ePSI
Nowelizacja zakłada utworzenie Elektronicznej Platformy Polskiej Strefy Inwestycji (ePSI). Oznacza to, że cały proces wnioskowania o DoW, zmiany decyzji, jej wygaszania oraz monitorowanie efektów przeniesiony zostanie do systemu teleinformatycznego.
W praktyce procedura aplikacyjna ulegnie przyspieszeniu, a wbudowane walidatory ograniczą ryzyko błędów formalnych. Oznacza to jednak także ułatwienie dla organów w bieżącym, automatycznym kontrolowaniu, czy inwestorzy realizują zadeklarowane wskaźniki ilościowe i jakościowe.
Wejście w życie działania ePSI zaplanowano na 1 lipca 2028 r.
Znaczenie dla Inwestorów:
Cyfryzacja powinna skrócić czas obsługi spraw oraz ograniczyć liczbę błędów formalnych po stronie przedsiębiorców. Jednocześnie inwestorzy będą musieli przygotować się na większą transparentność procesu oraz bardziej systematyczny monitoring realizacji zobowiązań wynikających z decyzji o wsparciu.
Zmiany w zakresie treści decyzji o wsparciu
Planowane jest także wydłużenie i ujednolicenie okresu obowiązywania DoW: 15–20 lat dla wszystkich obszarów. Stanowi to istotną zmianę w odniesieniu do obecne obowiązujących przepisów, zgodnie z którymi decyzje o wsparciu wydawane są na okres od 10 do 15 lat – w zależności od lokalizacji i intensywności pomocy.
Doprecyzowano także obowiązkowe elementy DoW, w tym przedmiotu działalności związanej z nową inwestycją.
Dodatkowo, planowane jest zniesienie obowiązku tworzenia nowych etatów, jeśli inwestycja dotyczy robotyzacji i automatyzacji (np. zakup robota przemysłowego).
Doprecyzowaniu ulegną także zasady zmiany DoW — wniosek o zmianę będzie mógł zostać złożony tylko przed terminem spełnienia warunków. Dodatkowo wprowadzony zostanie zakaz swobodnej zmiany zatrudnienia, kodów PKWiU i terenu.
Znaczenie dla Inwestorów:
Dłuższy okres obowiązywania decyzji zwiększy przewidywalność korzyści podatkowych i może poprawić opłacalność projektów inwestycyjnych. Jednocześnie większa szczegółowość decyzji oraz ograniczenie możliwości ich późniejszej modyfikacji oznaczają konieczność jeszcze dokładniejszego zaplanowania parametrów inwestycji już na etapie składania wniosku. Szczególnie korzystne mogą okazać się nowe regulacje dla projektów związanych z automatyzacją i robotyzacją.
Opinia Szefa KAS — nowa instytucja
Obecnie decyzje wydawane są przez zarządzających obszarami w imieniu właściwego Ministra. Krajowa Administracja Skarbowa dokonuje weryfikacji rozliczeń następczo (podczas kontroli)
Po wejściu w życie projektowanych zmian, właściwy Minister będzie miał obowiązek uzyskania opinii Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) przed wydaniem DoW, jeżeli maksymalna dopuszczalna wartość pomocy publicznej wyniesie co najmniej 25 000 000 zł (poniżej tego progu opinia będzie wydawana na wniosek inwestora). Opinia będzie dotyczyć wysokości i zakresu dochodu podlegającego zwolnieniu.
Opinia wydawana będzie w terminie 1 miesiąca (z możliwością przedłużenia o miesiąc). W przypadku braku wydania w terminie, przyjmuje się milczącą akceptację. Opinia wydawana będzie w formie postanowienia, na które nie będzie służyć zażalenie. Organy podatkowe będą związane oceną, co ma stanowić funkcję ochronną dla inwestora.
Powyższe zmiany dla inwestorów oznaczają konieczność precyzyjnego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej już na wstępnym etapie aplikacji, ponieważ KAS zweryfikuje planowaną inwestycję jeszcze na etapie jej planowania.
Do 31 grudnia 2028 r. opinia wydawana będzie wyłącznie w przypadku, gdy próg maksymalnej dopuszczalnej wielkości pomocy publicznej wynosi co najmniej 25 000 000 zł.
Znaczenie dla Inwestorów:
Nowy mechanizm przenosi część weryfikacji podatkowej na etap poprzedzający wydanie decyzji o wsparciu. W związku z tym, inwestorzy na wstępnym etapie aplikacji będą zobowiązani do precyzyjnego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, ponieważ KAS zweryfikuje planowaną inwestycję jeszcze na etapie jej planowania. Może to wydłużyć przygotowanie największych projektów inwestycyjnych i zwiększyć wymagania dokumentacyjne, ale jednocześnie zapewni większą pewność co do sposobu kalkulacji dochodu zwolnionego oraz ograniczy ryzyko późniejszych sporów z organami podatkowymi.
Pozostałe zmiany – kontrola, dane, ustawy powiązane
W ramach nowelizacji planowane jest również m.in.:
- Nadanie nowych kompetencji spółkom zarządzającym strefami w zakresie możliwości realizacji projektów z zakresu odnawialnych źródeł energii na potrzeby obsługiwanych inwestorów,
- Zlikwidowany zostanie Fundusz Strefowy, zgromadzone środki trafią bezpośrednio na rachunek budżetu państwa.
- Wprowadzenie obowiązku przekazywania kopii DoW także Szefowi KAS,
- Wydłużenie terminu sporządzenia protokołu kontroli z 30 do 60 dni,
- Dostęp ministra ds. gospodarki do danych podatkowych o wysokości wsparcia w celu ewaluacji skuteczności ulg.
Znaczenie dla Inwestorów:
Zmiany te wzmacniają nadzór nad systemem PSI oraz zwiększają zakres wymiany informacji pomiędzy instytucjami publicznymi. Przedsiębiorcy powinni spodziewać się większej transparentności procesu korzystania z pomocy publicznej oraz bardziej szczegółowej kontroli realizowanych inwestycji. Jednocześnie nowe kompetencje zarządzających obszarami mogą w przyszłości ułatwić inwestorom realizację projektów związanych z zieloną energią i transformacją energetyczną.
Wejście w życie
Co do zasady projektowane przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
***
Analizowane zmiany są aktualnie na etapie opiniowania.
Gdyby mieli Państwo pytania w zakresie projektowanych zmian, jak ich wprowadzenie wpłynie na Państwa działalność oraz jak skutecznie się do nich przygotować, zapraszamy do kontaktu:
KONTAKT
E: magdalena.keska-nowicka@pl.Andersen.com
T: +48 570 287 267
